डॉ. सुधीर कुंभार यांच्या मार्गदर्शनाखाली ४५ वर्षीय महिलेची जटामुक्ती; कराडमध्ये विद्यार्थ्यांना जटा निर्मूलनाचे प्रत्यक्ष प्रशिक्षण

 

कराड, दि.१८ : विद्या मोरे — अंधश्रद्धा निर्मूलन, वैज्ञानिक दृष्टिकोनाचा प्रसार आणि सामाजिक परिवर्तनाचा संदेश देणारा उपक्रम म्हणून विद्यानगर-सैदापूर येथे जटा निर्मूलन प्रशिक्षण शिबिराचे आयोजन करण्यात आले. जटा निर्मूलन चळवळीचे कार्यकर्ते तथा विज्ञान प्रसारक डॉ. सुधीर कुंभार यांच्या मार्गदर्शनाखाली सहा ते सात वर्षांपासून जटांच्या जोखडात अडकलेल्या ४५ वर्षीय महिलेची यशस्वी जटामुक्ती करण्यात आली. याचवेळी महाविद्यालयीन विद्यार्थी-विद्यार्थिनींना जटा निर्मूलनाचे प्रत्यक्ष प्रशिक्षणही देण्यात आले.

• सहा-सात वर्षांच्या जटांमुळे होत होता शारीरिक व मानसिक त्रास

सदर महिला दहावीपर्यंत शिक्षित असून अत्यंत बेताच्या आर्थिक परिस्थितीत जीवन जगत होती. गेल्या सहा-सात वर्षांपासून जटांमुळे तिला डोकेदुखी, अस्वच्छता, मानसिक तणाव आणि सामाजिक अडचणींना सामोरे जावे लागत होते. जटांमुळे रोजगाराच्या संधीही कमी मिळत असल्याने तिच्या आयुष्यावर त्याचा विपरीत परिणाम झाला होता.

• समुपदेशनातून दूर झाले अंधश्रद्धेचे गैरसमज

जटामुक्तीपूर्वी स्वाती जाधव आणि तानाजी विटुळे यांनी संबंधित महिलेचे समुपदेशन केले. जटा काढल्यास अपशकून होतो किंवा देवीचा कोप होतो, अशा अंधश्रद्धाजन्य समजुती वैज्ञानिक पद्धतीने दूर करण्यात आल्या. सर्व शंकांचे समाधान झाल्यानंतर महिलेने स्वेच्छेने जटा सोडविण्यास संमती दिली.

• डॉ. कुंभार यांच्या मार्गदर्शनाखाली यशस्वी जटामुक्ती

डॉ. सुधीर कुंभार यांच्या मार्गदर्शनाखाली अलकेश ओहळ आणि शिवाजी बोत्रे यांनी जटा सोडविण्याची प्रक्रिया पार पाडली. योग्य पद्धतीने आणि सुरक्षितरीत्या जटा काढून महिलेची पूर्ण जटामुक्ती करण्यात आली.

• विद्यार्थ्यांना मिळाले प्रत्यक्ष प्रशिक्षण

या उपक्रमात एस.जी.एम. कॉलेजच्या राष्ट्रीय सेवा योजना (एनएसएस) तसेच हेअर अँड ब्युटी विभागातील सुमारे २० विद्यार्थी-विद्यार्थिनी सहभागी झाले. जटा सोडविण्याची प्रक्रिया, त्यामागील वैज्ञानिक कारणे आणि समाजातील अंधश्रद्धा कशा दूर कराव्यात, याचे प्रत्यक्ष प्रशिक्षण विद्यार्थ्यांना देण्यात आले.

• प्राध्यापक आणि सामाजिक संस्थांचा सहभाग

या प्रशिक्षणात प्रा. विकास गायकवाड, स्नेहा काकडे, शतिका खैरमोडे यांच्यासह अन्य प्राध्यापक उपस्थित होते. तसेच एम.एन. रॉय संस्था, महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समिती (अंनिस) आणि एन्व्हायरो क्लबच्या सदस्यांनीही सक्रिय सहभाग घेतला.

• जटामुक्तीनंतर महिलेच्या चेहऱ्यावर उमटले समाधान

जटा काढल्यानंतर संबंधित महिलेच्या चेहऱ्यावर तणावमुक्ती आणि समाधान स्पष्टपणे दिसून आले. आता जटांमुळे येणाऱ्या अडचणी दूर होऊन रोजगाराच्या अधिक संधी मिळतील, असा विश्वास तिने व्यक्त केला.

• युवकांनी वैज्ञानिक दृष्टिकोन स्वीकारावा : डॉ. सुधीर कुंभार

युवक आणि विद्यार्थ्यांनी अंधश्रद्धा निर्मूलनाच्या कार्यात सक्रिय सहभाग घेऊन समाजात वैज्ञानिक विचारांची जोपासना करावी, असे आवाहन डॉ. सुधीर कुंभार यांनी केले. जटा ही कोणतीही दैवी गोष्ट नसून ती अस्वच्छता आणि केसांची योग्य निगा न राखल्यामुळे निर्माण होणारी समस्या असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

• आतापर्यंत १४० महिलांची जटामुक्ती

डॉ. सुधीर कुंभार यांच्या नेतृत्वाखालील जटा निर्मूलन चळवळीने आतापर्यंत १४० महिलांना जटांच्या जोखडातून मुक्त केले आहे. प्रशिक्षणादरम्यान जटांबाबतचे समज-गैरसमज, त्यामागील वैज्ञानिक कारणे आणि सुरक्षित जटा निर्मूलनाची प्रक्रिया याविषयी सविस्तर मार्गदर्शन करण्यात आले. हा उपक्रम समाजातील अंधश्रद्धा कमी करून वैज्ञानिक दृष्टिकोन रुजविण्यासाठी महत्त्वाचा ठरत असल्याचे उपस्थितांनी नमूद केले.