कराड दक्षिणमध्ये ५६ हजार संशयित दुबार नोंदी; बोगस मतदारां मुळेच निकाल बदलला? पृथ्वीराज चव्हाणांचा गंभीर आरोप; प्रशासन व निवडणूक आयोगावर निशाणा, SIR प्रक्रियेवरही सवाल

 

कराड ता. १६ :  विद्या मोरे ; कराड दक्षिण विधानसभा मतदारसंघातील मतदार याद्यांमध्ये तब्बल ५६ हजार ११८ संशयित दुबार नोंदी आढळून आल्याचा दावा माजी मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण यांनी केला आहे. यामध्ये कराड दक्षिणमधील २७ हजार ६०९, तर शेजारील विधानसभा मतदारसंघांशी संबंधित २८ हजार ५०९ नोंदी असल्याचे त्यांनी सांगितले. या संशयित नोंदींची वेळीच छाननी झाली असती, तर २०२४च्या विधानसभा निवडणुकीचा निकाल वेगळा लागला असता, असा गंभीर आरोप त्यांनी केला.

कराड येथे आयोजित पत्रकार परिषदेत चव्हाण बोलत होते. यावेळी त्यांनी २०२४च्या विधानसभा निवडणुकीतील मतदार नोंदणी, सध्या सुरू असलेली विशेष पुनरीक्षण प्रक्रिया (SIR) आणि मतदार याद्यांमधील दुबार व संशयित नोंदींच्या मुद्द्यावर प्रशासनाला धारेवर धरले.

“जय-पराजय मान्य; पण मतदार यादीतील घोळ गंभीर”

चव्हाण म्हणाले, “निवडणुकीत जय-पराजय होत असतो. ही लोकशाहीची प्रक्रिया आहे. मात्र, मतदार याद्यांमध्येच मोठ्या प्रमाणावर संशयास्पद नोंदी असतील आणि त्यांची वेळीच पडताळणी झाली नसेल, तर निवडणूक प्रक्रियेच्या पारदर्शकतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण होते.”

२०२४च्या विधानसभा निवडणुकीच्या काळात कराड दक्षिणमध्ये ३ लाख १५ हजार ४२० मतदार होते. SIR प्रक्रियेत कराड दक्षिणशी संबंधित ५६ हजार ११८ संशयित दुबार नोंदी समोर आल्याचा दावा त्यांनी केला. प्रांत कार्यालयाकडून मिळालेल्या ताज्या आकडेवारीनुसार कराड दक्षिणची सध्याची वास्तव मतदारसंख्या २ लाख ६७ हजार ०९६ असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.

निवडणुकीपूर्वीच प्रशासनाला पत्रे

मतदार नोंदणीतील कथित अनियमिततेबाबत विधानसभा निवडणुकीपूर्वीच प्रशासनाला पत्रांद्वारे माहिती दिल्याचा दावा चव्हाण यांनी केला.

२८ ऑगस्ट २०२४, ९ सप्टेंबर २०२४ आणि १६ सप्टेंबर २०२४ रोजी चुकीच्या पद्धतीने मतदार नोंदणी सुरू असल्याचे प्रशासनाच्या निदर्शनास आणून दिले होते, असे त्यांनी सांगितले.

ऑनलाइन पद्धतीने मतदार नोंदणी होत असल्याने त्याबाबत तक्रार घेता येत नाही किंवा अशा नोंदी कमी करण्याचा अधिकार नसल्याचे प्रशासनाकडून सांगण्यात आल्याचा दावाही त्यांनी केला.

“त्यावेळी नोंदी कमी झाल्या नाहीत. आता निवडणुका झाल्यानंतर SIRच्या माध्यमातून मतदार याद्यांची छाननी केली जात आहे. त्यामुळे किमान आता तरी ही प्रक्रिया पूर्णपणे निष्पक्ष आणि पारदर्शक पद्धतीने झाली पाहिजे,” असे चव्हाण म्हणाले.

अमित शाहांच्या ‘१० टक्के मते वाढवा’ आवाहनाचा संदर्भ

२०२४च्या लोकसभा निवडणुकीनंतर केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी नागपूर दौऱ्यात पक्षाच्या अधिवेशनात १० टक्के मते वाढविण्याचे आवाहन केल्याचा संदर्भ चव्हाण यांनी दिला.

“अचानक १० टक्के मते वाढणार कशी? मतदार काय आभाळातून पडणार आहेत का? या आवाहनाच्या आडून राज्यभरात दुबार आणि तिबार मतदार नोंदणीची मोहीम राबवली गेली,” असा आरोप त्यांनी केला.

महाराष्ट्रातील अनेक विधानसभा मतदारसंघांमध्ये प्रशासनाला हाताशी धरून दुबार व तिबार मतदार नोंदी झाल्याचा आरोपही त्यांनी केला. या संदर्भातील माहिती आणि पुरावे सातारा जिल्हाधिकाऱ्यांकडे निवेदनाद्वारे सादर केल्याचे त्यांनी सांगितले.

शेजारील विधानसभा मतदारसंघांतील संशयित नोंदी

कराड दक्षिणच्या मतदार यादीत शेजारील विधानसभा मतदारसंघांतील संशयित दुबार नोंदी आढळल्याचा दावा पृथ्वीराज चव्हाण यांनी केला. त्यानुसार—

- कराड उत्तर – ६,०६३

- इस्लामपूर – ६,४१२

- शिराळा – ७,९७६

- पाटण – ४,१००

- पलूस-कडेगाव – ३,९६२

एकूण – २८,५०९ संशयित नोंदी.

कराड दक्षिणमधील स्थानिक २७,६०९ नोंदींसह एकूण ५६,११८ संशयित दुबार नोंदी असल्याचा दावा चव्हाण यांनी केला.

मात्र, या सर्व नोंदी बोगसच आहेत, असा सरसकट दावा नसल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले. काही नावे समान असली तरी संबंधित मतदार वेगवेगळे असण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे प्रत्येक संशयित नोंदीची प्रत्यक्ष पडताळणी करून ती दुबार, चुकीची किंवा वैध आहे, हे निश्चित करावे, अशी मागणी त्यांनी केली.

“दुबार नोंदींचा निवडणुकीवर परिणाम होऊ शकतो”

मतदार याद्यांमध्ये एकाच व्यक्तीच्या अनेक ठिकाणी नोंदी असल्यास निवडणूक प्रक्रियेवर त्याचा परिणाम होण्याची शक्यता असल्याचे चव्हाण यांनी सांगितले.

“आम्ही दिलेल्या ५६ हजार नोंदींपैकी काही नोंदी एकाच नावाच्या वेगवेगळ्या मतदारांच्या असू शकतात. मात्र, या माहितीच्या आधारे दुबार किंवा संशयित नावे शोधून काढण्यास प्रशासनाला मदत होईल. SIR प्रक्रिया निष्पक्षपणे पार पडावी, हाच आमचा उद्देश आहे,” असे त्यांनी स्पष्ट केले.

राहुल गांधींच्या ‘व्होट चोरी’च्या मुद्द्याचा उल्लेख

काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी देशभरात उपस्थित केलेल्या **‘व्होट चोरी’**च्या मुद्द्याचाही चव्हाण यांनी उल्लेख केला.

“हीच मोहीम आणि हाच मुद्दा राहुल गांधी यांनी ‘व्होट चोरी’च्या संदर्भात देशभरात उपस्थित केला होता,” असे ते म्हणाले.

निवडणूक आयोगावरही निशाणा

या संपूर्ण प्रकरणात निवडणूक आयोगाच्या भूमिकेवरही चव्हाण यांनी प्रश्न उपस्थित केला.

“ही संपूर्ण निवडणूक प्रक्रिया पाहता, निवडणूक आयोगाच्या सक्रिय सहभागामुळे निवडणुकीचा निकाल बदलला,” असा गंभीर आरोप त्यांनी केला.

दरम्यान, चव्हाण यांच्या या आरोपांमुळे कराड दक्षिणसह सातारा जिल्ह्यातील मतदार याद्यांमधील दुबार नोंदी आणि SIR प्रक्रिया पुन्हा चर्चेत आली आहे. आता या ५६ हजार ११८ संशयित नोंदींची प्रशासनाकडून प्रत्यक्ष पडताळणी कशी केली जाते, याकडे राजकीय वर्तुळाचे लक्ष लागले आहे.